Dodenherdenking

Share this:

Deze week herdenken we de doden. Zij die voor ons vielen. Gevallen voor de vrijheid.

Voor een generatie die de oorlog niet gekend heeft  – mijn generatie dus – is het moeilijk peilen wat die oude mannen doormaken. Ze zitten vooraan, dicht bij het monument. Met de indrukwekkende woorden over vrienden die hun leven geven. Een stoeltje omdat ze te oud zijn om alles nog staand mee te maken.

Juist dat maakt het niet makkelijk. Wat is herdenken, opnieuw denken, terugdenken aan oorlog, aan leed dat je nooit meegemaakt hebt. Als je hoopt dat je het nooit zúlt meemaken?

Het gedempte tromgeroffel van Irene, de ernstige gezichten en de plechtige stoet. Ze brengen de stemming erin. Dan is het acht uur. Twee minuten stil om te herdenken. Maar wat moet je denken?

Krampachtig leef ik me in – ik doe in elk geval een poging – wat oorlog is. Wat vrede is. Wat een zegen het is om in vrijheid te kunnen herdenken. De twee minuten zijn zo voorbij. Momenten waarin ik vooral denk aan hoe ik moet herdenken.

Dan leest Cor van der Maas met krachtige stem over de Achttien Doden van Jan Campert. Pas dan kom ik een stapje dichter bij de beleving. Wij waren achttien in getal, Geen zal de avond zien. Pas als Piet van den Hoek vertelt over hoe men zong ‘Dan ga ik op tot Gods altaren’ voordat men voor de lopen ging, pas dan begin ik het een beetje te begrijpen. Niet rationeel, ik kan het niet navertellen, maar het dringt toch even door. Even maar.  Er komt een dag na elke nacht, Voorbij trekt ied’re wolk.

Welke doden we nu precies herdenken, staat vaak ter discussie. Al zolang ik me herinner. Inmiddels staat zelfs de datum ter discussie. Komt dat misschien omdat we het zelf niet meemaakten? Dat we adiophora tot essentialia verheffen?

Gedenk, die deze woorden leest, Mijn makkers in de nood, En die hun nastaan ’t allermeest.  Ik geloof niet dat we dat op zondag niet mogen herdenken. Maar nog minder geloof ik dat de datum ertoe doet. Opdat wij niet vergeten. Dát het allermeest.

***

Tot en met 30 juni 2014 schrijf ik elke week een blog. Mocht het succesvol zijn, ga ik natuurlijk door.

Other Posts

Leave a Reply

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *